پولشویی

پولشویی عنوان کیفری جدیدی است که حقوق جزای بین­الملل به قلمرو حقوق جزای داخلی راه پیدا کرده است و عبارت از مجموعه اقداماتی است که از طریق آن درآمدهای نامشروع حاصل از فعالیت­های مجرمانه سازمان یافته، قانونی جلوه داده می­شود.2

ساز و کار پولشویی عمدتاً معطوف به جرایم اقتادی سازمان یافته است و از طریق همکاری بین­المللی و منطقه­ای جستجو می­شود. همین امر از جمله عواملی است که ضرورت جرم انگاری پولشویی را فراهم کرده است، به طوری که اقدامات زیادی در دهه­های اخیر از س وی سازمان­های بین­المللی و منطقه­ای

در این زمینه صورت گرفته است. پولشویی دارای خصوصیات خاصی می­باشد که آن را از سایر جرایم متمایز می­کند. این خصوصیات عبارتند از:

الف) پولشویی یک جرم مستقل است

جرم پولشویی اگر چه وابسته به وجود جرم منشا است ولی دارای ماهیت حقوقی مستقل و پیچیده­ای است که شامل یک رشته از اعمال مجرمانه­ای است که از ناحیه مرتکب از طریق تبانی با عده­ای و با سبق تصیمیم به هدف پنهان نگه داشتن یا کتمان واقعیت یا تغییر ماهیت غیر قانونی درآمدهای حاصل از جرم منشا قابل تحقق خواهد بود.

ب) پولشویی جرمی سازمان یافته است

منظور از جرم سازمان یافته، جرمی است که توسط گروه متشکلی که حداقل از سه نفر تشکیل شده و این ساختار برای مدت زمان معینی استمرار پیدا می­کند و هدف آن نیز، اقدام هماهنگ اعضا گروه برای ارتکاب یک یا چند جرم شدید از قبیل قاچاق مواد مخدر، قاچاق زنان و.. می­باشد که به منظور کسب مستقیم یا غیر مستقیم منافع و عواید مالی است.1

ج) پولشویی جرم فرا ملی است

با توجه به این که پولشویی بعد از وقوع جرم سازمان یافته­ای مانند قاچاق مواد مخدر به وجود می­آید. مجرمان برای از بین بردن منشأ غیر قانونی درآمد حاصله از قاچاق مواد مخدر اقدام به انتقال آن از طریق معاملات صوری و مبادلات خاص با استفاده از سیستم­های پیشرفته بانکی و مؤسسات مالی به خارج از کشور می­نمایند و موجبات فرآیند پولشویی را فراهم می­نمایند.

با ظهور فضای سایبر یکی از مهم­ترین و متداولترین­ جرایمی که در این فضا و در بستر فناوری مالی نوین ارتکاب می­یابد پولشویی الکترونیکی می­باشد. پولشویان برای تطهیر درآمدهای حاصل از فعالیت­های مجرمانه، از روش­های متعددی استفاده می­کنند تا در مدت زمان کوتاهی و با گریز ازموانع قانونی به اهداف خود دست پیدا کنند. از این رو روش­های مورد استفاده پولشویان با توجه به قوانین وضع شده کشورها و امکانات تکنولوژیکی کشورها و همچنین نحوه نظارت آنها بر سیستم­های مالی متنوع می­باشد. یکی از متداول­ترین راه­های پولشویی، استفاده از نظام بانکی و تحت پوشش بانکداری الکترونیکی می­باشد که پولشویان با شیوه­های مختلفی که اتخاذ می­کنند از عدم وجود مقررات کافی برای

نظارت بر نقل و انتقالات بانکی استفاده نموده واز این طریق اقدام به تطهیر درآمدهای مجرمانه خود می­نمایند. باید توجه داشت که پولشویان قادر نیستند بدون کمک بانک­ها و مؤسسات اعتباری که پیشنهاد تأمین اعتبار ارائه می­دهند و همچنین بدون استفاده از گریزگاه­های مالیاتی و دور از کرانه که عبور مقادیر عظیم پول­های ناپاک از آن طریق ممکن می­شود، موفقیتی کسب نمایند. لذا با توجه به اهمیتی که پولشویی الکترونیکی دارد در این مبحث به بررسی پدیده پرداخته می­شود

2 – ولیدی، محمد صالح، حقوق کیفری اقتصادی، چاپ اول، زمستان86، نشر میزان، ص 259.

1 – شمس ناتری، محمد ابراهیم، سیاست کیفری ایران در قبال جرایم سازمان یافته، پایان­نامه دکتری حقوق جزا، دانشگاه تربیت مدرست، سال 80

لینک جزییات بیشتر و دانلود این پایان نامه:

بررسی تحلیل تکوین جرم در فضای مجازی با تأکید بر قوانین کیفری ایران