نیاز به برنامه ریزی سیستمی ، اجرای دقیق و ارزشیابی صحیح و با برنامه قبلی دارد . آموزش صحیح به پرسنل همانند ورود خون تازه به رگهای سازمان است برای استفاده مناسب از این خون ابتدا به ترمیم رگها و سپس تعیین مسیر انتهایی آن بیاندیشید
اثر بخشی دوره های آموزشی در بیان بسیار ساده یعنی استفاده مطلوب و حداکثر از خونهای وارده به سازمان با در نظر گرفتن مسیر صحیح و مقصد انتهایی به منظور افزایش عملکرد عضو
یا بخش از پیش تعیین شده در هدف .( همان منبع ، ص ۱۳۰) .
برای اثر بخشی دوره های آموزشی خود می بایست همواره به موارد ذیل توجه نمود :
۱- نیاز سنجی دقیق آموزشی بعنوان مثال( چه خونی لازم است از چه گروه خونی)
۲- اجرای صحیح دوره های آموزشی با شرکت کنندگان با انگیزه ( انتخاب مسیر و رگ مناسب و ترمیم آنها)
۳- تعیین اهداف کمی و کیفی از گذراندن دوره های آموزشی خاص (تعیین مقصد نهایی و عضو نیازمند )
۴- ارزیابی چگونگی نیل به اهداف، در صورت لزوم اصلاح آن (برنامه ریزی دوباره و اصلاح مجدد) ( حاجی کریمی ، ۱۳۷۸، ص ۷۴) .
کارآیی و اثر بخشی دوره های آموزشی:
کارایی دوره های آموزشی به موارد زیر مرتبط میگردد:
اجرای دوره در سازمان و مکان از قبل تععین شده و با حضور تمامی شرکت کنندگان
تناسب جزو ات آموزشی با سر فصل تعیین شده
حضور به موقع استاد و مخاطبین
رعایت هزینه های آموزشی و تجزیه و تحلیل آنها( همان منبع ، ص ۷۵).
اهمیت و نقش آموزش های ضمن خدمت:
اهمیت این امر برای بعضی از سازمان های بزرگ بدان حد رسیده که خود به تامین مراکز تربیت نیروی انسانی دست زده اند.
هر سازمان در برنامه آموزش نیروی انسانی خود جهت ها و تاکید هایی را منظور میکند تا از این طریق بتواند در راستای اصلاح رفتار کارکنان خود تغییراتی را به وجود آورد، تغییرات و اصلاحاتی که اعتلای سازمان را موجب شود در سازمان ، بدون توجه به نوع هدف ،در واحدهای مختلف ، کارکنان اموری را اجرا میکنند که در نهایت به صورت مجموعه ای حاصل از سرمایه گذاری شکل می گیرد .( خطیبی ، ۱۳۸۱، ص ۶۵).
اجرای مطلوب امور یا به عبارت دیگر کارآمدی نیروی انسانی، مستلزم شناخت و آگاهی هایی است که وظایف محوله ایجاب می کند . هر چقدر هم اعضای یک سازمان با تربیتهای شغلی پیشین وارد سازمان شوند ، باز روند حرکت مطلوب نیروی انسانی ایجاب می کند که هم عرض رشد سازمان ، تجارب ، کیفیت کاری و میزان فعالیت آنان افزایش یابد.از طرف دیگر ، محبوس نگه داشتن تجارب و مهارت های شغلی افراد ، روح تعالی و رشدی در اعضاء خفه می کند و در نتیجه موجبات توقف پویایی آنان را فراهم می آورد .( همان منبع ، ص ۶۶) .
آموزش ضمن خدمت در هر سازمان ، مزایای زیر را در پی دارد :
۱- ارتقای اطلاعات و دانش و مهارت های کارکنان
معمولا در نظام های آموزشی کشورهای مختلف جهان ، اگر چه معلمان و کارکنان اداری در هنگام استخدام دارای اطلاعات عمومی مربوط به شغل خودند ، ولی از اطلاعات همسو و هم جهت با وظایف خود بی بهره اند.از این رو آموزش های ضمن خدمت به عنوان ابزار هماهنگ سازی اطلاعات و مهارت نیروی انسانی با مشاغلی که بر عهده دارند عمل می کند ، از سوی دیگر مهارت ها و اطلاعات افراد برای مشاغل مختلف از جمله مشاغل فنی پیچیده تر به دلیل نو آوری های علمی و فنی روز به روز کهنه تر می شود .( عبدالهی ، ۱۳۸۵، ص ۵۴) .
انسان تکنیک ها و مهارت های جدیدی برای اجرای امور کشف می کند که این خود مستلزم دستیابی کارکنان به یافته های جدید است . از این رو با اجرای آموزش های دوره های مختلف کوتاه مدت و بلند مدت آموزش های ضمن خدمت در تلاش است تا این خلاء تدریجی میان اطلاعات کهنه و نو را پر کند .( همان منبع ، ۵۵).
۲- افزایش همبستگی کارکنان با اهداف سازمان :
در حالت آرمانی ، انتظار این است فردی که به عنوان کارمند استخدام می شود ، هم در جهت نیازهای سازمان و اهداف آن کوشش کند و هم انتظار است و که نیاز شخصی خودش را بر طزف سازد این وضعیت هنگامی استقرار پیدا می کند که انتظار سازمانی و نیازهای فردی ، کاملا هماهنگ و همسو باشند . در محیط واقعی سازمان ،این هماهنگی به ندرت اتفاق می افتد.( مکرمی صفت ، ۱۳۸۱، ص ۱۴۷) .
از دیدگاه علم مدیریت اگر فرد مطابق با انتظارات و اهداف سازمان عمل کند ، گفته می شود که رفتار او سازگار است و اگر مطابق با نیازها و انگیزه ها عمل کند ، گفته میشود رفتار او همساز است . در حالت سازگار فرد به یک رباط یا آدمک سازمانی مبدل می شود که از خود ، فکر و نظری ندارد و خلاقیت و نوآوری در وجود او نابود می شود . د ر حالت همساز ، فرد مطابق با نیازهای خود ، اهداف سازمان را نادیده می گیرد (.همان منبع ، ص ۱۴۸) .
معمولا متخصصان علم مدیریت ، برای این که به این تضاد کشمکش فرد و سازمان خاتمه دهند ، راههایی را پیشنهاد می کنند.از جمله این راه حل ها ، دادن آزادی عمل نسبی در ایفای نقش سازمانی به کارمند، توجه به علایق و آمادگی های قبلی ، برگزاری دوره های آموزشی ضمن خدمت . از این رو آموزش های ضمن خدمت می تواند با اجرای دوره های آموزشی متنوع توجیه اهداف سازمانی و ترغیب افراد به نهادی کردن انتظارات سازمانی و موافق کردن آن با خواسته های فردی ، این کشمکش را در حدود توانایی کاهش دهد. ( هادی ، ۱۳۸۱، ص ۱۲۵)
۳-کاهش حوادث و ضایعات کاری و ایجاد اطلاعات بیشتر در سازمان
اطلاعات نا کافی کارمند از شیوه انجام وظیفه ، رضایت و حوادث کاری بیشماری را به وجود می آورد ، که گاهی اوقات غیر قابل جبران است . عدم کفایت در نشر و اطلاعات معلم در خصوص خصوصیات کودکان تحت تعلیم باعث ضایعات اسفناکی در پرورش استعداد ها و توانایی های کودکان می شود. نداشتن آگاهی از شیوه های صحیح تربیتی در برخورد با مسائل و انحرافات ، تاثیرات ناگواری بر تحقق اهداف نظام آموزشی دارد ، شاید بارها چنین وقایعی را نادیده و یا خبر آن را از وسایل ارتباطی جمعی شنیده باشیم که فلان مدیر با حبس کودکی در زیرزمین مدرسه موجب مرگ وی شد .( همان منبع ، ص ۱۲۶) .
شاید معلمانی دیده باشیم که دانش آموز را بزرگسال کوچک شده می داند و انتظار دارد که کودک دبستانی مانند بزرگسال رفتار کند . عدم تجهیز معلمان و مدیران آموزشی با شیوه های تربیتی صحیح برای برخورد با فرهنگ بیگانه ، مسائل خاصی را برای نظام آموزش و پرورش ما به ارمغان آورده است . شاید نیازی به گفتن نباشد که آموزش ضمن خدمت ، تاثیر عظیمی در رفع این کاستی ها خواهد داشت.( همان منبع )
۴- کمک به تغییرات سازمانی در مواقع ضروری
یکی از مباحث عمده در سیر تاریخی آموزش های ضمن خدمت در ایران خصوصا بعد از انقلاب اسلامی آشنا سازی کارکنان اداری و آموزشی با این تغییرات بوده است .معمولا کارکنان با مشاهده تغییرات در محیط شغلی ، از ناتوانی خود در سازگاری با این تغییرات نگران میشوند ، زیرا همراه با تغییرات ، مشاغل وظایف ، کارکردها و انتظارات نیز متحول می شود و دانش گذشته و فرد برای اجرای کارها و ایفای نقش های جدید ناقص می نماید . از این رو مقاومت روانی در مقابل تغییرات در یکی از مشکلات اساسی تغییر نظام آموزشی است . ( سلیمان پور ، ۱۳۸۱، ص ۱۱۴).
از جانب دیگر حتی اگر چنین مقاومتی نیز به چشم نخورد ، ناتوانی کارکنان در ایفای نقش های محوله جدید و یا ناقص اجرای امور تغییرات را با شکست مواجه می کند. در اینجا نیز آموزش ضمن خدمت رسالت عظیمی را بر عهده دارد ، تنها از طریق آموزش های ضمن خدمت است که می توان کارمند را با مهارت ها و اطلاعات جدید مجهز کرد تا از این طریق بتواند انتظارات سازمان ها را جوابگو باشد ، در نتیجه به صراحت می توان گفت که بدون آموزش پرسنل (اداری وآموزشی ) تغییر در هر یک از ابعاد نظام آموزشی و اداری ، محکوم به شکست است . ( همان منبع ، ص ۱۱۵) .
۵- ایجاد علاقه و دلگرمی نسبت به سازمان از طریق آموزشهای مستمر
بی شک همه ما بر سر این مسئله توافق داریم که از جمله عوامل تاثیر گذاری بر علاقه فرد به شغل و به طور کلی سازمان ، پارامتر هایی چون حقوق کافی ، علاقه و ذوق نسبت به کار توانایی و مهارت در کار ، منزلت اجتماعی شغل مورد نظر ، ثبات شغلی ، آگاهی از تاثیرات وظایف محوله بر اجتماع و اهمیتی است که برای آن تصور میرود . بنابراین هر چه این عوامل قوی تر باشند ، دلگرمی و علاقه فرد به شغل و موسسه ای که در آن خدمت می کند بیشتر می‌شود . ( اینترنت ۳)
۶-افزایش کارایی کلی سازمان :
افزایش کارایی سازمان بستگی به تحقق اهداف سازمانی دارد . به عبارت دیگر هنگامی از کارایی بالای سازمان سخن می گوییم که قادر باشد اهداف تعیین شده خود را تحقق بخشد . از این همه مواردی که که پیش از این ذکر شدعوامل اساسی تحقق بخش اهداف سازمان و افزایش دهنده کارایی آن اند ، در صورتی که آموزش ضمن خدمت قادر باشد اطلاعات و معلومات کارکنان را در حد کفایت ارتقاء دهد ، کشمکش های سازمانی را مرتفع کند ، ثبات و کاهش ضایعات و حوادث را تداوم بخشد ، تغییرات سازمانی را تسهیل کند و انگیزه ها را تقویت بخشد ، در واقع بر کارآیی کلی سازمان تاثیر مثبت خواهد گذاشت . شاید به این اعتبار است که آموزش ضمن خدمت را از جمله فعالیت های کیفی هر سازمان فرض می کنند . ( همان منبع ) .
تفاوت های دو نوع آموزش :
بین آموزش های ضمن خدمت و آموزش های پیش از خدمت، تفاوت هایی وجود دارد که بارزترین های آن ها را می توان به صورت زیر بیان کرد: در آموزش های ضمن خدمت، برخلاف آموزش و پرورش کلاسیک(رسمی)، با بزرگ سالانی سر و کار داریم که به اقتضای نیازهای حرفه ای و شخصی شان، باید از برخی از دانش ها و مهارت های جدید، اطلاع یابند. از این رو، آموزش های ضمن خدمت، باید نوعی جهت گیری “مشکل گرا” و”کاربردی” داشته باشند.( اجارگاه ، ۱۳۷۳، ص ۳۸) به عبارت دیگر، لازم است محتوا و شیوه این آموزش ها به نحوی باشد که نیازهای حرفه ای و شخصی افراد و مسائلی را که آن ها در محیط کاری و زندگی خویش با آن ها درگیرند، مرتفع سازد.۱۳ در حالی که آموزش های پیش از خدمت، بیشتر”نظری” و”کلّی” و”موضوع گرا” هستند و در آن ها، فردِ تحت آموزش، فارغ از مشکلات، آموزش می بیند. نکته پایانی که درباره آموزش های حرفه ای باید به آن اشاره کنیم، این است که این گونه آموزش ها باید به سه بُعد: دانش، ۱۴نگرش ۱۵ و مهارت۱۶، توجه داشته باشند و این سه بُعد را در هر فردی، برای پذیرفتن شغل، به وجود آورند( همان منبع ، ص ۳۹)
پیشینه داخلی :
۱-محسنی در سال ۱۳۸۰ در تحقیقی با عنوان بررسی آموزش های ضمن خدمت و تاثیر آن بر توانایی های شغلی معلمان مثل تدریس انجام داد در این پژوهش به این نتیجه دست یافت که آموزش های ضمن خدمت تاثیر زیادی بر روش تدریس معلمان و بهبود یافتن آن دارد .
۲- ساعتچی در سال ۱۳۸۲ در تحقیقی با عنوان بررسی و مقایسه تاثیر آموزش های ضمن خدمت و تاثیر آن بر میزان کارایی معلمان زن و مرد در کلاس درس انجام داد در این تحقیق در استفاده ی معلمان زن و مرد از این آموزش ها رابطه معناداری بدست آمده و معلمانی که از این دورهای آموزشی بیشتر استفاده می کنند در تدریس موفقیت بیشتری کسب می کنند و در کلاس درس کارایی بهتری دارند .
۳- در تحقیقی که توسط لطف الله عبادی ( ۱۳۶۹ ) تحت عنوان ارزشیابی کارآیی دوره های توجیهی و تکمیلی آموزش ضمن خدمت و مربیان امور تربیتی انجام شده است . محقق دو فرضیه اساس را محک آزمون گرفته است.
فرضیه اول : دوره های مذکور در کارآیی و دانش افزایی مربیان پرورشی نقش موثری ایفا کرده اند .
فرضیه دوم : دوره های مذکور نتوانسته اند در دانش افزایی و کارآیی مربیان موثر واقع شوند.
در تحقیق فوق فرضیه اول مورد

  پایان نامه با کلید واژه هایاصل استقلال، حکومت قانون، قواعد آمره
دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید